Çocuk oyun grubu teknik şartnamesi nasıl yazılır?

Bir oyun alanı ihalesinde gelen teklifleri karşılaştıramamanın en yaygın sebebi tekliflerin kötü olması değil, şartnamenin ölçülebilir yazılmamış olmasıdır. “Dayanıklı malzemeden imal edilmiş, TSE belgeli oyun grubu” ifadesi birbirinden üç kat fiyat farkı olan iki ürünü de karşılar. Bu yazı, bir şartnamenin hangi kalemlerinde sayı istemek gerektiğini üretici tarafından anlatıyor.

Aşağıdaki başlıklar bir şablon değil, kontrol listesidir: kendi şartnamenizde her maddenin karşılığını bulabiliyorsanız gelen teklifler karşılaştırılabilir olur.

1. Alan ve yerleşim — şartnamenin ilk maddesi

Çoğu şartname ekipmanı tanımlayıp alanı atlar. Oysa alan kısıtı, seçilebilecek modeli belirleyen ilk şeydir.

Şartnamede yer alması gerekenler:

• Alanın net ölçüsü (en × boy) ve varsa kullanılamayan bölgeler
• Alanı çevreleyen engeller ve mesafeleri: duvar, ağaç, aydınlatma direği, yol kenarı, su gideri
• Zemin kotu ve mevcut zeminin türü (toprak, beton, asfalt, mevcut kauçuk)

Neden önemli: ekipmanın kapladığı yer ile güvenlik alanı aynı şey değildir. Güvenlik alanı, ekipmanın çevresinde hiçbir engel bulunmaması gereken toplam alandır ve oturma alanından her zaman büyüktür. Kataloğumuzdaki oyun gruplarında güvenlik alanı 16 m² ile 441 m² arasında değişir — yani model seçimi doğrudan alana bağlıdır. Bu değerleri ölçü tablolarında karşılaştırmalı görebilirsiniz.

Şartnamede alan verilmezse yüklenici alana sığmayan bir model teklif eder ve bu, montaj aşamasında ortaya çıkar.

2. Yaş grubu ve kapasite

• Hedeflenen yaş aralığı (ör. 2–6, 6–12, karma)
• Alanı aynı anda kullanması beklenen çocuk sayısı
• Erişilebilirlik beklentisi varsa açıkça yazılmalı: tekerlekli sandalye ile erişilebilir ünite, rampalı platform, zemin seviyesinde oyun paneli

Yaş grubu yazılmazsa gelen teklifler farklı düşme yüksekliklerinde olur ve fiyatları karşılaştırılamaz — çünkü düşme yüksekliği hem ekipman hem zemin maliyetini değiştirir.

3. Ekipman kalemleri — adet ve tür ayrı ayrı

“Bir adet oyun grubu” yerine üniteleri sayarak yazın:

• Kaydırak: adet ve platform yüksekliği
• Tırmanma ünitesi: türü (ağ, duvar, rampa, basamak)
• Salıncak: adet ve oturma tipi (düz oturak, bebek/kova tipi, engelli oturağı)
• Tünel, direksiyon, oyun paneli gibi ek üniteler: adet
• Platform sayısı ve çatı olup olmadığı

Sayısı yazılmayan her ünite, en az sayıda verilecek kalemdir.

4. Ölçü kalemleri — şartnamenin en kritik bölümü

Bir oyun grubunda sayıyla istenmesi gereken dört ölçü vardır:

Kalem	Neden şartnamede olmalı
Düşme yüksekliği	Zemin döşemesinin kalınlığını bu belirler. Şartnamede yoksa zemin kalemi eksik hesaplanır.
Tepe yüksekliği	Görsel etki ve alt geçit/ağaç dalı gibi kısıtlar için.
Oturma alanı	Ekipmanın zeminde kapladığı yer.
Güvenlik alanı	Projeye ayrılacak asgari alan. Alan yetmezse model uygulanamaz.

Güvenlik alanının oturma alanından neden çok daha geniş olduğunu ve nasıl hesaplandığını ayrı bir yazıda örnekle anlattık.

Düşme yüksekliği ile tepe yüksekliği sık karıştırılır. Düşme yüksekliği, çocuğun üzerinde durabildiği en yüksek noktanın zeminden yüksekliğidir; tepe yüksekliği ekipmanın en üst fiziksel noktasıdır. Zemin kalınlığı düşme yüksekliğine göre seçilir, tepe yüksekliğine göre değil.

Kataloğumuzdaki 86 modelin bu dört ölçüsü sitede açık olarak yayınlanmıştır; şartnamenizdeki aralığı bu tablolardan kontrol edebilirsiniz.

5. Malzeme ve yüzey işlem

Burada tür değil, ölçülebilir özellik istenmelidir:

• Taşıyıcı metal aksam: profil kesiti ve et kalınlığı
• Yüzey işlem: galvaniz ve/veya elektrostatik toz boya; fırın boyalı olup olmadığı
• Ahşap aksam: türü ve emprenye/koruma yöntemi, kullanılan boyanın su bazlı olup olmadığı
• Panel malzemesi: türü ve kalınlık (mm)
• Bağlantı elemanları: paslanmaz mı, kapaklı/gömme mi

“Kaliteli malzeme” ve “birinci sınıf işçilik” gibi ifadeler bir şeyi zorunlu kılmaz. Et kalınlığı yazılmadığında iki teklif arasındaki fiyat farkının sebebi genellikle budur.

6. Standartlar — hangi standardın hangi kalemi kapsadığı

Şartnamelerde en çok karıştırılan konu budur:

• TS EN 1176 — oyun alanı ekipmanını kapsar
• TS EN 1177 — zeminin darbe sönümleme performansını kapsar

İkisi ayrı kalemdir. Sadece “TS EN 1176’ya uygun olacaktır” yazan bir şartname, zemin için hiçbir performans şartı koymamış olur. Zemin de alınacaksa TS EN 1177 ayrıca yazılmalı ve hangi düşme yüksekliğine kadar koruma isteniyorsa o değer belirtilmelidir.

Belge konusunda net olun: standarda uygunluk beyanı ile akredite bir kuruluştan alınmış deney/belgelendirme raporu aynı şey değildir. Hangisini istiyorsanız onu yazın. Detay için TS EN 1176 yazımıza bakabilirsiniz.

7. Zemin kalemi

Zemin çoğu şartnamede tek satırla geçer ve sonra en çok itiraz alan kalem olur. Yazılması gerekenler:

• m² miktarı — ekipmanın güvenlik alanına göre hesaplanmış
• Tür: kauçuk fayans (karo) mı, dökme granül kauçuk mı
• Kalınlık (mm) — düşme yüksekliğine göre
• Alt zemin hazırlığı kimin işi: beton/stabilize dolgu, drenaj, bordür
• Renk ve varsa desen

Alt zemin hazırlığı şartnamede kimin sorumluluğunda olduğu yazılmazsa, teklifler arasındaki en büyük fiyat farkı buradan çıkar. İki kaplama türünün uygulama ve onarım farklarını zemin kaplama karşılaştırmasında ele aldık.

8. Nakliye, montaj, teslim

• Nakliye ve montaj fiyata dahil mi, ayrı kalem mi
• Montaj için saha koşulları: elektrik, su, araç girişi, çalışma saatleri
• Ankraj/temel işi kimin: beton temel gerekiyorsa kim döküyor
• Teslim süresi ve gecikme şartı
• Montaj sonrası kontrol ve teslim tutanağı

9. Garanti ve yedek parça

• Garanti süresi ve neyi kapsadığı (yapısal aksam / hareketli parça / boya ve yüzey ayrı ayrı)
• Yedek parça temin taahhüdü ve süresi
• Periyodik bakım ve kontrol dokümanının teslim edilip edilmeyeceği

Oyun ekipmanında en çok yenilenen kalemler salıncak oturağı, zincir, yaylı oyuncak yayı ve kaydırak yüzeyidir. Yedek parça taahhüdü olmayan bir alım, üç yıl sonra kullanılamaz hâle gelen bir alandır.

10. Şartnameye eklenecek ekler

• Alanın ölçülü krokisi veya vaziyet planı
• Mevcut durumun fotoğrafları
• İstenen ölçü tablosu formatı
• Referans görsel varsa “eşdeğeri kabul edilir” ifadesiyle birlikte

Belirli bir markanın katalog görselini “buna benzer” diye koymak, eşdeğerlik ifadesi olmadan ihaleyi tek üreticiye bağlar. Gelen teklifleri veren firmaların nasıl değerlendirileceğini üretici seçimi yazısında ayrıca ele aldık.

Özet — şartnamede sayı istenmesi gereken kalemler

1. Alan ölçüsü (en × boy)
2. Yaş grubu ve kapasite
3. Ünite adetleri
4. Düşme yüksekliği, tepe yüksekliği, oturma alanı, güvenlik alanı
5. Profil kesiti ve et kalınlığı, panel kalınlığı
6. TS EN 1176 ve — zemin varsa — TS EN 1177, korunan düşme yüksekliği
7. Zemin m², türü, kalınlığı, alt zemin sorumluluğu
8. Teslim süresi
9. Garanti süresi ve kapsamı

Bu dokuz kalem sayıyla yazıldığında gelen teklifler aynı işi tanımlar ve fiyat karşılaştırması anlamlı olur.

Şartname hazırlığında destek

Kataloğumuzdaki modellerin ölçü tablosunu ve teknik dosyasını, şartnamenizin istediği formatta hazırlayıp gönderiyoruz. Alanınızın ölçüsünü ve fotoğrafını iletirseniz o alana sığan modelleri güvenlik alanı hesabıyla birlikte çıkarabiliriz.

Bu bir teklif zorunluluğu doğurmaz; şartname aşamasında hangi ölçülerin gerçekçi olduğunu görmek ihalenin sonucunu iyileştirir.